{"id":193,"date":"2017-03-12T21:25:01","date_gmt":"2017-03-12T20:25:01","guid":{"rendered":"http:\/\/miroslaw.borodziuk.eu\/?p=193"},"modified":"2017-05-18T17:50:53","modified_gmt":"2017-05-18T15:50:53","slug":"prawa-dostepu-do-plikow-i-katalogow","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/miro.borodziuk.eu\/index.php\/2017\/03\/12\/prawa-dostepu-do-plikow-i-katalogow\/","title":{"rendered":"Prawa dost\u0119pu do plik\u00f3w i katalog\u00f3w"},"content":{"rendered":"<p>Linux jest systemem, kt\u00f3ry pozwala setkom u\u017cytkownik\u00f3w na logowanie si\u0119 i prac\u0119 w jednym czasie. W systemie znajduj\u0105 si\u0119 poza tym setki tysi\u0119cy plik\u00f3w i katalog\u00f3w, kt\u00f3re musz\u0105 by\u0107 utrzymywane w bezpieczny spos\u00f3b. Dla administrator\u00f3w system\u00f3w konieczno\u015bci\u0105 jest zapewnienie odpowiednich uprawnie\u0144 dost\u0119pu do plik\u00f3w i katalog\u00f3w aby nie nara\u017ca\u0107 bezpiecze\u0144stwa systemu. U\u017cytkownicy podzieleni s\u0105 na trzy unikalne klasy uprawnie\u0144.<!--more--><\/p>\n<table style=\"width: 533px;\">\n<tbody>\n<tr style=\"height: 26.9px;\">\n<td style=\"width: 135.25px; text-align: center; height: 26.9px;\"><span style=\"color: #008000;\">Klasa uprawnie\u0144<\/span><\/td>\n<td style=\"width: 380.75px; text-align: center; height: 26.9px;\"><span style=\"color: #008000;\">Opis<\/span><\/td>\n<\/tr>\n<tr style=\"height: 26px;\">\n<td style=\"width: 135.25px; height: 26px;\"><span style=\"color: #3366ff;\">User (u)<\/span><\/td>\n<td style=\"width: 380.75px; height: 26px;\">W\u0142a\u015bciciel pliku lub katalogu, zazwyczaj tw\u00f3rca.<\/td>\n<\/tr>\n<tr style=\"height: 26px;\">\n<td style=\"width: 135.25px; height: 26px;\"><span style=\"color: #3366ff;\">Group (g)<\/span><\/td>\n<td style=\"width: 380.75px; height: 26px;\">Zbi\u00f3r u\u017cytkownik\u00f3w, kt\u00f3rzy potrzebuj\u0105 takiego samego dost\u0119pu do plik\u00f3w i katalog\u00f3w, kt\u00f3re wsp\u00f3\u0142dziel\u0105. Informacje o grupach znajduj\u0105 si\u0119 w pliku \/etc\/group, a u\u017cytkownicy s\u0105 przypisani do tych grup.<\/td>\n<\/tr>\n<tr style=\"height: 26px;\">\n<td style=\"width: 135.25px; height: 26px;\"><span style=\"color: #3366ff;\">Others (o)<\/span><\/td>\n<td style=\"width: 380.75px; height: 26px;\">\u00a0Wszyscy inni u\u017cytkownicy systemu (poza w\u0142a\u015bcicielem pliku lub katalogu i cz\u0142onkami grupy, do kt\u00f3rej nale\u017cy plik czy katalog).<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Uprawnienia kontroluj\u0105 jakie akcje mog\u0105 by\u0107 przeprowadzone na pliku lub katalogu i przez kogo.<\/p>\n<table style=\"width: 533px;\">\n<tbody>\n<tr>\n<td style=\"width: 71px; text-align: center;\"><span style=\"color: #008000;\">Typ uprawnie\u0144<\/span><\/td>\n<td style=\"width: 54px; text-align: center;\"><span style=\"color: #008000;\">Symbol<\/span><\/td>\n<td style=\"width: 147.233px; text-align: center;\"><span style=\"color: #008000;\">Plik<\/span><\/td>\n<td style=\"width: 203.767px; text-align: center;\"><span style=\"color: #008000;\">Katalog<\/span><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td style=\"width: 71px;\"><span style=\"color: #3366ff;\">Read<\/span><\/td>\n<td style=\"width: 54px; text-align: center;\"><strong><span style=\"color: #ff0000;\">r<\/span><\/strong><\/td>\n<td style=\"width: 147.233px;\">Pozwala na odczyt pliku i kopiowanie go.<\/td>\n<td style=\"width: 203.767px;\">Pozwala na wy\u015bwietlenie zawarto\u015bci folderu przez komend\u0119 <em>ls<\/em>.<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td style=\"width: 71px;\"><span style=\"color: #3366ff;\">Write<\/span><\/td>\n<td style=\"width: 54px; text-align: center;\"><strong><span style=\"color: #ff0000;\">w<\/span><\/strong><\/td>\n<td style=\"width: 147.233px;\">Pozwala na modyfikacje zawarto\u015bci pliku.<\/td>\n<td style=\"width: 203.767px;\">Pozwala na utworzenie, wykasowanie lub zmian\u0119 nazwy pliku i podkatalogu.<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td style=\"width: 71px;\"><span style=\"color: #3366ff;\">Execute<\/span><\/td>\n<td style=\"width: 54px; text-align: center;\"><strong><span style=\"color: #ff0000;\">x<\/span><\/strong><\/td>\n<td style=\"width: 147.233px;\">Pozwala na wykonanie pliku.<\/td>\n<td style=\"width: 203.767px;\">Pozwala na wej\u015bcie do katalogu.<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Do nadawania, odbierania lub przyznawania typ\u00f3w i klas uprawnie\u0144 s\u0142u\u017c\u0105 tryby uprawnie\u0144.<\/p>\n<table style=\"width: 533px;\">\n<tbody>\n<tr>\n<td style=\"width: 152px; text-align: center;\"><span style=\"color: #008000;\">Tryb uprawnie\u0144<\/span><\/td>\n<td style=\"width: 364px; text-align: center;\"><span style=\"color: #008000;\">Opis<\/span><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td style=\"width: 152px;\"><span style=\"color: #3366ff;\">Add (+)<\/span><\/td>\n<td style=\"width: 364px;\">Dodaje uprawnienie.<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td style=\"width: 152px;\"><span style=\"color: #3366ff;\">Revoke (-)<\/span><\/td>\n<td style=\"width: 364px;\">Odbiera uprawnienie.<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td style=\"width: 152px;\"><span style=\"color: #3366ff;\">Assign (=)<\/span><\/td>\n<td style=\"width: 364px;\">Alokuje uprawnienie dla w\u0142a\u015bciciela, grupy i innych w jednym czasie.<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Modyfikowanie uprawnie\u0144 dost\u0119pu<\/strong><\/p>\n<p>Do modyfikowania praw dost\u0119pu do plik\u00f3w i katalog\u00f3w s\u0142u\u017cy polecenie:<\/p>\n<p><code># chmod<\/code><\/p>\n<p>W\u0142a\u015bciciel pliku lub katalogu oraz root mog\u0105 u\u017cywa\u0107 polecenia <em>chmod<\/em> na dwa sposoby:\u00a0 zgodnie z notacj\u0105 symboliczn\u0105 lub oktaln\u0105.<\/p>\n<table style=\"width: 533px;\">\n<tbody>\n<tr>\n<td style=\"width: 59px; text-align: center;\"><span style=\"color: #008000;\">Oktalna<\/span><\/td>\n<td style=\"width: 64px; text-align: center;\"><span style=\"color: #008000;\">Binarnie<\/span><\/td>\n<td style=\"width: 100.7px; text-align: center;\"><span style=\"color: #008000;\">Symboliczna<\/span><\/td>\n<td style=\"width: 262.3px; text-align: center;\"><span style=\"color: #008000;\">Wyja\u015bnienie<\/span><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td style=\"width: 59px; text-align: center;\"><span style=\"color: #3366ff;\">0<\/span><\/td>\n<td style=\"width: 64px; text-align: center;\"><span style=\"color: #800080;\">000<\/span><\/td>\n<td style=\"width: 100.7px; text-align: center;\"><strong><span style=\"color: #ff0000;\">&#8211; &#8211; &#8211;<\/span><\/strong><\/td>\n<td style=\"width: 262.3px;\">\u00a0Brak uprawnie\u0144<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td style=\"width: 59px; text-align: center;\"><span style=\"color: #3366ff;\">1<\/span><\/td>\n<td style=\"width: 64px; text-align: center;\"><span style=\"color: #800080;\">001<\/span><\/td>\n<td style=\"width: 100.7px; text-align: center;\"><strong><span style=\"color: #ff0000;\">&#8211; &#8211; x<\/span><\/strong><\/td>\n<td style=\"width: 262.3px;\">\u00a0Wykonywanie<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td style=\"width: 59px; text-align: center;\"><span style=\"color: #3366ff;\">2<\/span><\/td>\n<td style=\"width: 64px; text-align: center;\"><span style=\"color: #800080;\">010<\/span><\/td>\n<td style=\"width: 100.7px; text-align: center;\"><strong><span style=\"color: #ff0000;\">&#8211; w &#8211;<\/span><\/strong><\/td>\n<td style=\"width: 262.3px;\">\u00a0Zapis<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td style=\"width: 59px; text-align: center;\"><span style=\"color: #3366ff;\">3<\/span><\/td>\n<td style=\"width: 64px; text-align: center;\"><span style=\"color: #800080;\">011<\/span><\/td>\n<td style=\"width: 100.7px; text-align: center;\"><strong><span style=\"color: #ff0000;\">&#8211; w x<\/span><\/strong><\/td>\n<td style=\"width: 262.3px;\">\u00a0Zapis i wykonywanie<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td style=\"width: 59px; text-align: center;\"><span style=\"color: #3366ff;\">4<\/span><\/td>\n<td style=\"width: 64px; text-align: center;\"><span style=\"color: #800080;\">100<\/span><\/td>\n<td style=\"width: 100.7px; text-align: center;\"><strong><span style=\"color: #ff0000;\">r &#8211; &#8211;<\/span><\/strong><\/td>\n<td style=\"width: 262.3px;\">\u00a0Odczyt<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td style=\"width: 59px; text-align: center;\"><span style=\"color: #3366ff;\">5<\/span><\/td>\n<td style=\"width: 64px; text-align: center;\"><span style=\"color: #800080;\">101<\/span><\/td>\n<td style=\"width: 100.7px; text-align: center;\"><strong><span style=\"color: #ff0000;\">r &#8211; x<\/span><\/strong><\/td>\n<td style=\"width: 262.3px;\">\u00a0Odczyt i wykonywanie<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td style=\"width: 59px; text-align: center;\"><span style=\"color: #3366ff;\">6<\/span><\/td>\n<td style=\"width: 64px; text-align: center;\"><span style=\"color: #800080;\">110<\/span><\/td>\n<td style=\"width: 100.7px; text-align: center;\"><strong><span style=\"color: #ff0000;\">r w &#8211;<\/span><\/strong><\/td>\n<td style=\"width: 262.3px;\">\u00a0Odczyt i zapis<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td style=\"width: 59px; text-align: center;\"><span style=\"color: #3366ff;\">7<\/span><\/td>\n<td style=\"width: 64px; text-align: center;\"><span style=\"color: #800080;\">111<\/span><\/td>\n<td style=\"width: 100.7px; text-align: center;\"><strong><span style=\"color: #ff0000;\">r w x<\/span><\/strong><\/td>\n<td style=\"width: 262.3px;\">\u00a0Odczyt, zapis, wykonywanie<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<p>Z powy\u017cszej tabeli wynika, \u017ce ka\u017cdej <strong>1<\/strong> odpowiada <strong>r, w <\/strong>lub<strong> x<\/strong>, ka\u017cdemu <strong>0 <\/strong>odpowiada brak uprawnie\u0144 na danym poziomie.<\/p>\n<p>Wagi w notacji oktalnej powi\u0105zane z pozycj\u0105 ka\u017cdej cyfry przedstawia tabela poni\u017cej.<\/p>\n<table>\n<tbody>\n<tr>\n<td style=\"text-align: center;\"><strong><span style=\"color: #008000;\">X<\/span><\/strong><\/td>\n<td style=\"text-align: center;\"><strong><span style=\"color: #008000;\">X<\/span><\/strong><\/td>\n<td style=\"text-align: center;\"><strong><span style=\"color: #008000;\">X<\/span><\/strong><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td style=\"text-align: center;\"><strong>4<\/strong><\/td>\n<td style=\"text-align: center;\"><strong>2<\/strong><\/td>\n<td style=\"text-align: center;\"><strong>1<\/strong><\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>\u0106wiczenie 1. Modyfikowanie uprawnie\u0144 do plik\u00f3w korzystaj\u0105c z notacji symbolicznej.<br \/>\nZa\u0142\u00f3\u017cmy, \u017ce w\u0142a\u015bcicielem pliku file1 jest user1 i uprawnienia do jego odczytu posiada w\u0142a\u015bciciel, grupa i inni.<\/p>\n<p><code> -r--r--r--. 1 user1 user1 0 Nov 30 12:30 file1<\/code><\/p>\n<p>1. Dodaj uprawnienie do wykonywania pliku dla w\u0142a\u015bciciela i wylistuj plik w celu weryfikacji.<\/p>\n<p><code> $ chmod u+x file1 \u2013v<\/code><br \/>\n<code> mode of \u2018file1\u2019 changed from 0444 (r--r--r--) to 0544 (r-xr--r--)<\/code><br \/>\n<code> $ ll file1<\/code><br \/>\n<code> -r-xr--r--. 1 user1 user1 0 Nov 30 12:30 file1<\/code><\/p>\n<p>2. Dodaj uprawnienia do zapisu dla grupy i innych, zweryfikuj.<\/p>\n<p><code>$ chmod go+w file1<\/code><br \/>\n<code> $ ll file1<\/code><br \/>\n<code> -r-xrw-rw-. 1 user1 user1 0 Nov 30 12:30 file1<\/code><\/p>\n<p>3. Usu\u0144 uprawnienia do zapisu dla innych, potwierd\u017a.<\/p>\n<p><code>$ chmod o-w file1<\/code><br \/>\n<code> $ ll file1<\/code><br \/>\n<code> -r-xrw-r--. 1 user1 user1 0 Nov 30 12:30 file1<\/code><\/p>\n<p><code>4. Przyznaj uprawnienia odczytu, zapisu i wykonania dla w\u0142a\u015bciciela, grupy i innych u\u017cytkownik\u00f3w.<\/code><br \/>\n<code> $ chmod a=rwx file1<\/code><br \/>\n<code> $ ll file1<\/code><br \/>\n<code> -rwxrwxrwx. 1 user1 user1 0 Nov 30 12:30 file1<\/code><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>\u0106wiczenie 2. Modyfikowanie uprawnie\u0144 do plik\u00f3w korzystaj\u0105c z notacji oktalnej.<br \/>\nW tym \u0107wiczeniu za\u0142\u00f3\u017cmy, \u017ce w\u0142a\u015bcicielem pliku file2 jest user2 i plik ma prawa dost\u0119pu 444. Zalogowany jeste\u015b jako user1.<\/p>\n<p><code>-r--r--r--. 1 user1 user1 0 Dec 1 08:27 file2<\/code><\/p>\n<p>1. Dla w\u0142a\u015bciciela pliku dodaj prawo do wykonywania i zweryfikuj swoj\u0105 prac\u0119 poleceniem <em>ll<\/em>.<\/p>\n<p><code>$ chmod 544 file2<\/code><br \/>\n<code> $ ll file2<\/code><br \/>\n<code> -r-xr--r--. 1 user1 user1 0 Dec 1 08:27 file2<\/code><\/p>\n<p>2. Dla grupy dodaj uprawnienia do zapisywania, zweryfikuj swoj\u0105 prac\u0119.<\/p>\n<p><code>$ chmod 766 file2<\/code><br \/>\n<code> $ ll file2<\/code><br \/>\n<code> -rwxrw-rw-. 1 user1 user1 0 Dec 1 08:27 file2<\/code><\/p>\n<p>3. Usu\u0144 prawo do zapisywania dla u\u017cytkownik\u00f3w innych ni\u017c w\u0142a\u015bciciel i grupa, zweryfikuj.<\/p>\n<p><code>$ chmod 764 file2<\/code><br \/>\n<code> $ ll file2<\/code><br \/>\n<code> -rwxrw-r--. 1 user1 user1 0 Dec 1 08:27 file2<\/code><\/p>\n<p>4. Przypisz prawo do zapisu, odczytu i wykonywania dla wszystkich trzech kategorii u\u017cytkownik\u00f3w.<\/p>\n<p><code>$ chmod 777 file2<\/code><br \/>\n<code> $ ll file2<\/code><br \/>\n<code> -rwxrwxrwx. 1 user1 user1 0 Dec 1 08:27 file2<\/code><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Linux jest systemem, kt\u00f3ry pozwala setkom u\u017cytkownik\u00f3w na logowanie si\u0119 i prac\u0119 w jednym czasie. W systemie znajduj\u0105 si\u0119 poza tym setki tysi\u0119cy plik\u00f3w i katalog\u00f3w, kt\u00f3re musz\u0105 by\u0107 utrzymywane w bezpieczny spos\u00f3b. Dla administrator\u00f3w system\u00f3w konieczno\u015bci\u0105 jest zapewnienie odpowiednich uprawnie\u0144 dost\u0119pu do plik\u00f3w i katalog\u00f3w aby nie nara\u017ca\u0107 bezpiecze\u0144stwa systemu. U\u017cytkownicy podzieleni s\u0105 na &hellip; <\/p>\n<p class=\"link-more\"><a href=\"http:\/\/miro.borodziuk.eu\/index.php\/2017\/03\/12\/prawa-dostepu-do-plikow-i-katalogow\/\" class=\"more-link\">Continue reading<span class=\"screen-reader-text\"> &#8220;Prawa dost\u0119pu do plik\u00f3w i katalog\u00f3w&#8221;<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1088,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[30],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/miro.borodziuk.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/193"}],"collection":[{"href":"http:\/\/miro.borodziuk.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/miro.borodziuk.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/miro.borodziuk.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/miro.borodziuk.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=193"}],"version-history":[{"count":16,"href":"http:\/\/miro.borodziuk.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/193\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1236,"href":"http:\/\/miro.borodziuk.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/193\/revisions\/1236"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/miro.borodziuk.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1088"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/miro.borodziuk.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=193"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/miro.borodziuk.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=193"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/miro.borodziuk.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=193"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}